Karta Kredyt.pl

Stabilność i Zaufanie
w każdym kredycie

Skontaktuj się z nami

Słownik bankowy Kredyt.pl – pojęcia w prostych słowach

Ten słownik tłumaczy pojęcia z ofert bankowych, umów kredytowych i decyzji kredytowych — prosto, po ludzku i z przykładami. Wyszukaj hasło, wybierz dział albo skorzystaj z popularnych skrótów.

Jak korzystać?

Wpisz frazę w wyszukiwarkę, wybierz dział lub kliknij popularne hasło. Każde hasło ma: definicję, „jak działa”, przykład i „na co uważać”.

Mobile first Akordeony zamiast ściany tekstu Filtry i szybkie szukanie Kopiuj link do hasła
Spis treści
Brak wyników. Spróbuj krótszej frazy albo wybierz „Wszystkie działy”.

Kredyty i raty

Rodzaje kredytów, raty i podstawowe mechanizmy spłaty.

Kredyt hipoteczny Najprościej: długoterminowy kredyt na nieruchomość, zabezpieczony hipoteką. ▾

Co to jest? Kredyt, w którym bank wpisuje hipotekę do księgi wieczystej nieruchomości jako zabezpieczenie spłaty.

Jak działa? Spłacasz raty przez wiele lat (np. 20–30). Bank ocenia zdolność, ryzyko oraz wartość nieruchomości.

Przykład: Mieszkanie 700 000 zł, wkład 140 000 zł, kredyt 560 000 zł.

Na co uważać? Koszt całkowity, warunki stałej/zmiennej stopy, nadpłaty i opłaty okołokredytowe.
Pożyczka hipoteczna Najprościej: gotówka „na dowolny cel”, ale zabezpieczona hipoteką. ▾

Co to jest? Finansowanie zabezpieczone hipoteką, ale środki nie muszą być przeznaczone na zakup nieruchomości.

Na co uważać? Zabezpieczenie nieruchomości oznacza wyższe konsekwencje w razie problemów ze spłatą.
Kredyt gotówkowy Najprościej: kredyt bez hipoteki, zwykle na krótszy okres. ▾

Co to jest? Bank pożycza pieniądze „na dowolny cel”, opierając się głównie na dochodzie i historii spłat.

Na co uważać? RRSO, prowizja, ubezpieczenia i warunki promocyjne, które podnoszą koszt.
Kredyt konsolidacyjny Najprościej: kilka rat zamieniasz na jedną. ▾

Jak działa? Bank spłaca Twoje stare zobowiązania, a Ty spłacasz jedną ratę – często niższą, bo okres jest dłuższy.

Na co uważać? Niższa rata nie musi oznaczać tańszego kredytu – porównaj koszt całkowity.
Refinansowanie kredytu Najprościej: przenosisz kredyt do innego banku, żeby mieć lepsze warunki. ▾

Jak działa? Nowy kredyt spłaca dotychczasowy. Zyskujesz na niższej marży/oprocentowaniu lub lepszych warunkach.

Na co uważać? Koszty „przenosin” (wycena, opłaty sądowe, prowizje, ewentualna opłata za wcześniejszą spłatę).
Kredyt odnawialny (linia w koncie) Najprościej: limit, z którego korzystasz, a po spłacie znów jest dostępny. ▾

Co to jest? Odnawialny limit w rachunku. Korzystasz, spłacasz – limit się „odnawia”.

Na co uważać? Wysokie koszty (odsetki) i wpływ na zdolność kredytową przy hipotece.
Raty równe (annuitetowe) Najprościej: co miesiąc podobna rata. ▾

Jak działa? Na początku więcej odsetek, mniej kapitału. Potem proporcje się odwracają.

Na co uważać? Na starcie wolniej spłacasz kapitał, więc koszt całkowity bywa wyższy niż przy ratach malejących.
Raty malejące Najprościej: najwyższa rata na początku, potem spada. ▾

Jak działa? Spłacasz stałą część kapitału + malejące odsetki.

Na co uważać? Wymagają wyższej zdolności (bank patrzy na pierwsze, najwyższe raty).
Harmonogram spłaty Najprościej: rozpiska rat i podział kapitał/odsetki. ▾

Jak działa? Zmienia się po nadpłacie, zmianie stopy lub zmianie parametrów kredytu.

Na co uważać? Przy nadpłacie dopilnuj, czy bank skraca okres czy obniża ratę (efekt finansowy jest inny).
Transze kredytu Najprościej: wypłata kredytu etapami (np. budowa domu). ▾

Jak działa? Odsetki naliczają się od wypłaconej kwoty, a nie od całej przyznanej.

Na co uważać? Bank może wymagać dokumentów i potwierdzenia postępu prac przed wypłatą kolejnej transzy.
Karencja w spłacie Najprościej: czasowo spłacasz np. tylko odsetki. ▾

Jak działa? Rata jest niższa, ale koszt całkowity zwykle rośnie, bo kapitał spłacasz później.

Na co uważać? Karencja nie obniża ceny kredytu – najczęściej przesuwa koszty w czasie.
Powrót na górę

Koszty kredytu i opłaty

Cena kredytu to nie tylko „oprocentowanie” – liczą się też opłaty i warunki dodatkowe.

RRSO Najprościej: koszt kredytu w skali roku, uwzględniający opłaty. ▾

Co to jest? Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania – obejmuje odsetki i część kosztów pozaodsetkowych.

Na co uważać? Porównuj RRSO przy tej samej kwocie i okresie oraz sprawdź założenia (konto/ubezpieczenia).
Oprocentowanie nominalne Najprościej: odsetki naliczane od kredytu. ▾

Jak działa? W hipotece zwykle składa się z: wskaźnik referencyjny (np. WIRON) + marża.

Na co uważać? Nominalne oprocentowanie nie pokazuje pełnego kosztu – patrz też na RRSO i koszty dodatkowe.
WIRON / WIBOR (wskaźnik referencyjny) Najprościej: „zmienna” część oprocentowania przy stopie zmiennej. ▾

Jak działa? Gdy wskaźnik rośnie, rośnie oprocentowanie i rata (przy zmiennym).

Na co uważać? Patrz zawsze na „wskaźnik + marża” i częstotliwość aktualizacji oprocentowania.
Marża banku Najprościej: stała część oprocentowania – „zarobek banku”. ▾

Jak działa? Zwykle jest stała, ale może zależeć od warunków promocyjnych (konto, wpływy, ubezpieczenie).

Na co uważać? Sprawdź, czy marża rośnie po niespełnieniu warunku (np. brak wpływu na konto).
Prowizja Najprościej: opłata za udzielenie kredytu. ▾

Jak działa? Jednorazowo lub doliczana do kredytu (wtedy płacisz od niej odsetki).

Na co uważać? „0% prowizji” bywa skompensowane wyższą marżą lub obowiązkowym produktem.
Opłaty bankowe (taryfa opłat i prowizji) Najprościej: cennik banku: aneksy, zaświadczenia, zmiany w umowie. ▾

Co to jest? Dokument banku, gdzie znajdziesz koszty obsługi kredytu w trakcie trwania umowy.

Na co uważać? Koszty aneksów, wydania zaświadczeń, zmiany zabezpieczeń – potrafią zaskoczyć.
Opłata/prowizja za wcześniejszą spłatę Najprościej: koszt za spłatę przed terminem (czasem tylko w pierwszych latach). ▾

Jak działa? Bank może pobrać prowizję za całkowitą lub częściową wcześniejszą spłatę – zależy od umowy i rodzaju stopy.

Na co uważać? Zobacz, czy opłata dotyczy nadpłat i jak długo obowiązuje (np. 36 miesięcy).
Koszty pozaodsetkowe Najprościej: prowizje, opłaty, ubezpieczenia, produkty dodatkowe. ▾

Co to jest? Wszystko poza odsetkami. W praktyce często to one różnicują oferty.

Na co uważać? Ocena „po racie” jest ryzykowna – sprawdzaj koszt całkowity i warunki utrzymania promocji.
Ubezpieczenia przy kredycie Najprościej: dodatkowe koszty (czasem obowiązkowe, czasem „dla lepszej marży”). ▾

Przykłady: ubezpieczenie nieruchomości, na życie, pomostowe, czasem od utraty pracy.

Na co uważać? Czy możesz kupić polisę poza bankiem i czy rezygnacja zmienia marżę.
Ubezpieczenie niskiego wkładu / dodatkowy koszt przy wysokim LTV Najprościej: koszt „za brak” wkładu (albo wysokie LTV) – zależny od banku. ▾

Co to jest? Mechanizm podwyższający koszt kredytu, gdy wkład własny jest niski albo LTV jest wysokie.

Na co uważać? Forma kosztu może być różna: podwyższona marża, dodatkowa składka, wymóg polisy.
Operat szacunkowy (wycena) Najprościej: dokument określający wartość nieruchomości dla banku. ▾

Jak działa? Bank na podstawie wyceny liczy LTV i ocenia ryzyko.

Na co uważać? Zbyt niska wycena może wymusić wyższy wkład lub pogorszyć warunki.
Powrót na górę

Ryzyko i zabezpieczenia

Pojęcia wpływające na warunki kredytu i „bezpieczeństwo” banku.

LTV Najprościej: kredyt w stosunku do wartości nieruchomości. ▾

Wzór: kredyt / wartość nieruchomości.

Przykład: 600 000 zł wartość, 480 000 zł kredyt → LTV 80%.

Na co uważać? Wyższe LTV zwykle oznacza gorsze warunki i większą wrażliwość na spadek cen.
Wkład własny Najprościej: Twoje środki na start przy zakupie nieruchomości. ▾

Jak działa? Większy wkład = niższe LTV i zwykle lepsze warunki kredytu.

Na co uważać? Banki różnie traktują formy wkładu (gotówka, działka, wpłaty do dewelopera).
Hipoteka Najprościej: prawne zabezpieczenie banku na nieruchomości. ▾

Jak działa? Bank ma wpis w księdze wieczystej – to zabezpieczenie, nie „automatyczne przejęcie”.

Na co uważać? Do czasu wpisu hipoteki może być naliczany koszt pomostowy.
Oprocentowanie stałe vs zmienne Najprościej: stałe = przewidywalne przez czas; zmienne = rata może się zmieniać. ▾

Jak działa? Zmienne reaguje na wskaźnik, a okresowo stałe daje stabilność na ustalony okres (np. 5 lat).

Na co uważać? „Stałe” jest zwykle okresowe – po okresie dostajesz nowe warunki lub przejście na zmienne.
Ubezpieczenie pomostowe / koszt pomostowy Najprościej: dodatkowy koszt do wpisu hipoteki w KW. ▾

Jak działa? Najczęściej jako podwyższona marża/oprocentowanie do czasu uzyskania wpisu hipoteki.

Na co uważać? Sprawdź, jak bank „zamyka” koszt pomostowy i jakie dokumenty są wymagane.
Cesja praw z polisy Najprościej: w razie szkody odszkodowanie trafia najpierw do banku (w zakresie zabezpieczenia). ▾

Co to jest? Ustanowienie prawa banku do świadczenia z polisy nieruchomości w zakresie zabezpieczenia kredytu.

Na co uważać? Prawidłowe zgłoszenie cesji oraz adekwatna suma ubezpieczenia.
Poręczenie Najprościej: ktoś „ręczy” za Twoją spłatę kredytu. ▾

Jak działa? Poręczyciel może odpowiadać za spłatę, jeśli kredytobiorca przestaje płacić (zależnie od umowy).

Na co uważać? To realne zobowiązanie – poręczyciel bierze na siebie ryzyko finansowe.
Współkredytobiorca Najprościej: druga osoba bierze kredyt razem z Tobą i odpowiada za spłatę. ▾

Jak działa? Dochody mogą podnieść zdolność, ale zobowiązania współkredytobiorcy też są brane pod uwagę.

Na co uważać? Opóźnienia wpływają na historię obu osób; „wyjście” z kredytu zwykle wymaga aneksu i ponownej analizy zdolności.
Powrót na górę

Zdolność kredytowa i scoring

Jak bank liczy zdolność oraz co najczęściej obniża ocenę.

Zdolność kredytowa Najprościej: ile bank może pożyczyć, żeby rata była „bezpieczna” dla Twojego budżetu. ▾

Jak działa? Bank bierze dochód, odejmuje koszty utrzymania i zobowiązania, stosuje limity i bufor na stopę.

Na co uważać? Różne banki mają różne metodologie – ta sama osoba może mieć różną zdolność.
DStI Najprościej: jaki procent dochodu idzie na raty. ▾

Przykład: Dochód 10 000 zł, raty 4 000 zł → DStI 40%.

Na co uważać? Wysokie DStI oznacza mały „zapas” na życie – banki mają swoje progi.
BIK Najprościej: historia spłaty kredytów i zobowiązań. ▾

Jak działa? Bank analizuje terminowość, aktywne zobowiązania, limity i przeszłe opóźnienia.

Na co uważać? Opóźnienia (nawet „drobne”) potrafią obniżyć ocenę; terminowa historia często pomaga.
Scoring kredytowy Najprościej: punktowa ocena wiarygodności klienta. ▾

Jak działa? Modele oceniają m.in. stabilność dochodu, historię spłat i poziom zadłużenia.

Na co uważać? Zbyt wiele wniosków naraz może krótkoterminowo obniżyć ocenę.
Bufor na stopę procentową Najprościej: bank liczy zdolność tak, jakby rata była wyższa. ▾

Jak działa? Bank podnosi „testowe” oprocentowanie, by sprawdzić odporność budżetu na wzrost stóp.

Na co uważać? Bufor potrafi mocno obniżyć maksymalną kwotę kredytu.
Zapytania kredytowe Najprościej: ślady w bazach po składaniu wniosków – ich nadmiar może szkodzić. ▾

Jak działa? Każdy wniosek może zostawić zapytanie w bazach. W krótkim czasie wiele zapytań bywa interpretowane jako podwyższone ryzyko.

Na co uważać? Przy hipotece lepiej składać wnioski „z głową” (np. z doradcą), a nie masowo.
Dochód uznawany przez bank (UoP, B2B, zlecenie) Najprościej: bank różnie liczy dochód w zależności od formy zatrudnienia. ▾

Jak działa? UoP bywa liczone „najprościej”, a B2B/ryczałt/KPiR często wymaga dłuższej historii i innych dokumentów.

Na co uważać? Dopytaj w banku (lub u doradcy), jaki minimalny staż i jakie dokumenty są potrzebne dla Twojej formy dochodu.
Powrót na górę

Umowa kredytowa – ważne elementy

Zapisy, które warto sprawdzić przed podpisaniem i w trakcie spłaty.

Okres kredytowania Najprościej: jak długo spłacasz kredyt. ▾

Jak działa? Dłuższy okres = niższa rata, ale wyższy koszt całkowity (więcej odsetek).

Na co uważać? Nadpłaty i skracanie okresu to często najszybszy sposób na obniżenie kosztu całkowitego.
Nadpłata kredytu Najprościej: wpłacasz więcej niż rata, by szybciej spłacić kapitał. ▾

Jak działa? Nadpłata zmniejsza kapitał. Możesz skrócić okres albo obniżyć ratę (zależnie od banku i Twojej decyzji).

Na co uważać? Sprawdź opłaty za wcześniejszą spłatę oraz jak bank rozlicza nadpłatę w systemie.
Wcześniejsza spłata Najprościej: spłacasz cały kredyt przed terminem. ▾

Jak działa? Bank rozlicza kapitał i odsetki do dnia spłaty. Mogą wystąpić opłaty – zależy od umowy.

Na co uważać? Poproś o rozliczenie i zweryfikuj, czy koszty dodatkowe (np. ubezpieczenia) są rozliczane prawidłowo.
Aneks do umowy Najprościej: pisemna zmiana warunków umowy. ▾

Jak działa? Aneks może dotyczyć danych, zabezpieczeń, harmonogramu, a czasem rodzaju oprocentowania.

Na co uważać? Aneks bywa płatny – sprawdź taryfę opłat i prowizji.
Warunki promocyjne (cross-sell) Najprościej: lepsza marża w zamian za konto, wpływy, kartę lub ubezpieczenie. ▾

Jak działa? Jeśli nie spełnisz warunków (np. brak wpływu), bank może podnieść marżę lub doliczyć opłatę.

Na co uważać? Upewnij się, że warunki są realne do utrzymania przez lata i sprawdź konsekwencje „jednej wpadki”.
Dyspozycja uruchomienia kredytu Najprościej: wniosek do banku o wypłatę środków (jednorazowo lub transzami). ▾

Jak działa? Składasz dyspozycję, bank sprawdza warunki wypłaty (dokumenty, polisy, wpisy) i przelewa środki.

Na co uważać? Terminy: jeśli wypłata ma być „na akt”, potrzebujesz komplet dokumentów wcześniej.
Powrót na górę

Konta, karty i limity

Produkty bankowe, które często wpływają na zdolność i koszty.

Limit na karcie kredytowej Najprościej: maksymalna kwota, jaką możesz wykorzystać z karty. ▾

Jak działa? Nawet nieużywany limit może obniżać zdolność (bank liczy potencjalne obciążenie).

Na co uważać? Przed hipoteką rozważ obniżenie lub zamknięcie nieużywanych limitów z wyprzedzeniem.
Debet (limit w koncie) Najprościej: możliwość zejścia „na minus” w rachunku. ▾

Jak działa? Odsetki naliczają się zwykle od razu, a limit bywa uwzględniany w zdolności.

Na co uważać? Debet jest wygodny, ale łatwo wejść w stały minus i płacić wysokie odsetki.
Konto osobiste i wpływy Najprościej: rachunek, na który wpływa wynagrodzenie i który bank analizuje. ▾

Jak działa? Regularne wpływy i stabilny obraz finansów mogą poprawić ocenę klienta.

Na co uważać? Nieregularne wpływy i duże „niewyjaśnione” przelewy mogą utrudniać analizę.
Okres bezodsetkowy (karta kredytowa) Najprościej: jeśli spłacisz całość na czas, nie płacisz odsetek od płatności kartą. ▾

Jak działa? Zwykle dotyczy transakcji bezgotówkowych; wypłaty gotówki często mają koszty od razu.

Na co uważać? Wypłata gotówki/przelewy z karty często = prowizja + odsetki od dnia transakcji.
Blokada środków / autoryzacja Najprościej: pieniądze są „zarezerwowane” na transakcję, zanim zostaną rozliczone. ▾

Jak działa? Przy płatności kartą bank blokuje środki, a faktyczne rozliczenie następuje później.

Na co uważać? Blokada może wisieć kilka dni; przy zwrotach czasami dłużej.
Powrót na górę

Proces kredytowy i dokumenty

Co dzieje się od wniosku do wypłaty pieniędzy (i jakie dokumenty zwykle są potrzebne).

Wniosek kredytowy Najprościej: formularz, w którym podajesz dane i parametry kredytu. ▾

Jak działa? Bank zbiera dane o dochodzie, zobowiązaniach, nieruchomości i celu kredytu.

Na co uważać? Spójność danych i dokumentów (dochody, umowy, konta) – rozbieżności opóźniają decyzję.
Analiza kredytowa Najprościej: bank sprawdza ryzyko: Ciebie i nieruchomość. ▾

Jak działa? Bank analizuje dochody, koszty, BIK, stabilność zatrudnienia oraz wycenę i stan prawny nieruchomości.

Na co uważać? Braki w dokumentach (np. KW, polisa, PIT) wydłużają proces.
Decyzja kredytowa (wstępna i ostateczna) Najprościej: bank mówi: „tak/nie” i na jakich warunkach. ▾

Jak działa? Wstępna potwierdza kierunek, ostateczna zwykle uwzględnia komplet dokumentów i warunki do spełnienia.

Na co uważać? Warunki do uruchomienia (polisy, wpisy, dokumenty) – bez nich nie ma wypłaty.
Promesa kredytowa Najprościej: pisemne potwierdzenie gotowości banku do udzielenia kredytu (na warunkach). ▾

Jak działa? Dokument bywa potrzebny np. do dewelopera lub w procesach, gdzie trzeba potwierdzić finansowanie.

Na co uważać? Promesa ma warunki i termin ważności – nie jest „gwarancją bezwarunkową”.
Dokumenty dochodowe Najprościej: papierologia, która potwierdza Twoje zarobki i stabilność. ▾

Przykłady: zaświadczenie od pracodawcy, PIT, wyciągi z konta, KPiR/ryczałt (B2B) – zależnie od źródła dochodu.

Na co uważać? Banki mają różne wymagania – warto przygotować komplet pod kilka banków.
Uruchomienie kredytu Najprościej: moment wypłaty pieniędzy (na sprzedającego/dewelopera lub transze). ▾

Jak działa? Po spełnieniu warunków bank wypłaca środki zgodnie z umową i dyspozycją uruchomienia.

Na co uważać? Terminy w umowie zakupu (akt, płatności) – zsynchronizuj je z wypłatą.
Powrót na górę

Zakup nieruchomości i formalności

Pojęcia „okołozakupowe”, które realnie wpływają na proces i koszty.

Księga wieczysta (KW) Najprościej: publiczny „dowód” stanu prawnego nieruchomości. ▾

Co to jest? Rejestr zawierający m.in. właściciela, obciążenia (hipoteki), służebności.

Na co uważać? Sprawdź działy KW – szczególnie obciążenia i roszczenia.
Umowa przedwstępna Najprościej: umowa „rezerwująca” zakup – ustala warunki do aktu. ▾

Jak działa? Strony ustalają cenę, termin aktu i warunki (np. uzyskanie kredytu).

Na co uważać? Zapisy o zadatku, terminach i warunku kredytowym (żeby nie stracić pieniędzy).
Zadatek vs zaliczka Najprościej: zadatek ma „sankcję”, zaliczka zwykle jest zwrotna. ▾

Jak działa? Zadatek w razie niewykonania umowy może przepaść lub być zwracany w podwójnej wysokości (zależnie od strony winnej). Zaliczka zazwyczaj podlega zwrotowi.

Na co uważać? Ustal warunek kredytowy i precyzyjne terminy, aby ograniczyć ryzyko sporu.
Umowa deweloperska Najprościej: umowa zakupu „od dewelopera”, zwykle z płatnościami etapami. ▾

Jak działa? Określa harmonogram płatności, standard, terminy i procedurę przeniesienia własności.

Na co uważać? Terminy, kary umowne, standard wykończenia i warunki zmian lokatorskich.
Akt notarialny Najprościej: formalne przeniesienie własności u notariusza. ▾

Jak działa? Po podpisaniu aktu notariusz zwykle składa wnioski do sądu (np. o wpis do KW).

Na co uważać? Zarezerwuj czas na dokumenty banku i płatności (przelewy, harmonogram uruchomienia).
PCC Najprościej: podatek od czynności cywilnoprawnych w niektórych transakcjach. ▾

Co to jest? Podatek związany z umową sprzedaży – jego zastosowanie zależy od rodzaju transakcji (np. rynek wtórny vs pierwotny).

Na co uważać? Uwzględnij PCC i koszty notarialne w budżecie – bank nie zawsze to finansuje.
Odbiór techniczny Najprościej: sprawdzenie stanu lokalu przed przejęciem. ▾

Jak działa? Sprawdzasz zgodność ze standardem/umową. Usterki wpisuje się do protokołu.

Na co uważać? Warto mieć listę kontrolną i (często) wsparcie fachowca – oszczędza to nerwy i koszty.
Służebność Najprościej: prawo kogoś do korzystania z nieruchomości (np. przejazd). ▾

Jak działa? Może być wpisana w KW i wpływać na wartość/ryzyko. Banki zwracają na to uwagę.

Na co uważać? Sprawdź szczegóły w KW i dopytaj bank, czy to nie ograniczy finansowania.
Powrót na górę

Kredyty firmowe i B2B

Podstawy finansowania firmy: obrotowe, inwestycyjne, limity i wskaźniki.

Kredyt obrotowy Najprościej: finansuje bieżące potrzeby firmy (towar, ZUS, płynność). ▾

Jak działa? Często jako limit odnawialny. Służy utrzymaniu płynności.

Na co uważać? Koszty i warunki odnawiania limitu; bank analizuje wyniki i przepływy firmy.
Kredyt inwestycyjny Najprościej: na rozwój: maszyny, lokal, nowe projekty. ▾

Jak działa? Finansuje konkretną inwestycję. Bank ocenia projekt i zdolność spłaty z przyszłych wyników.

Na co uważać? Harmonogram inwestycji i zabezpieczenia – często są bardziej wymagające niż przy obrotowym.
Linia kredytowa (odnawialna) Najprościej: limit, który wraca po spłacie. ▾

Jak działa? Firma może cyklicznie korzystać z limitu, spłacać i korzystać ponownie.

Na co uważać? Opłaty za gotowość limitu i warunki utrzymania (np. obroty na koncie).
Zabezpieczenia firmowe Najprościej: to, co „daje bankowi pewność” spłaty (weksel, poręczenie, hipoteka, zastaw). ▾

Przykłady: weksel, poręczenie, hipoteka na nieruchomości, zastaw rejestrowy na maszynach, cesje.

Na co uważać? Zabezpieczenie wpływa na Twoją elastyczność – np. sprzedaż środka trwałego może wymagać zgody banku.
EBITDA Najprościej: przybliżony „wynik operacyjny” firmy przed odsetkami i amortyzacją. ▾

Jak działa? Banki często patrzą na EBITDA jako wskaźnik zdolności generowania gotówki.

Na co uważać? EBITDA nie pokazuje wszystkiego (np. inwestycji i zmian w kapitale obrotowym) – ale bywa kluczowa w analizie.
DSCR Najprościej: czy firma „zarabia” wystarczająco, żeby spłacać raty. ▾

Co to jest? Debt Service Coverage Ratio – wskaźnik pokrycia obsługi długu.

Na co uważać? Niski DSCR może ograniczyć kwotę finansowania lub podnieść wymagania dot. zabezpieczeń.
KPiR / ryczałt – a zdolność firmy Najprościej: forma rozliczeń wpływa na to, jak bank liczy dochód. ▾

Jak działa? Banki różnie interpretują dochód na ryczałcie i KPiR, często wymagają historii i dokumentów.

Na co uważać? Ustal wcześniej, jakie dokumenty są wymagane, aby uniknąć opóźnień.
Powrót na górę

Leasing i najem

Różnice między leasingiem operacyjnym i finansowym oraz kluczowe pojęcia.

Leasing operacyjny Najprościej: płacisz raty za użytkowanie, a wykup jest opcją na koniec. ▾

Jak działa? Przedmiot jest własnością leasingodawcy, a Ty go używasz. Często popularny w autach i sprzęcie.

Na co uważać? Warunki wykupu, limity (np. przebiegu w autach) i koszty ubezpieczeń.
Leasing finansowy Najprościej: bardziej „jak kredyt” – finansuje zakup i zwykle prowadzi do własności. ▾

Jak działa? Konstrukcyjnie zbliżony do finansowania zakupu, z inną księgowością i podatkami (w zależności od przypadku).

Na co uważać? Zasady rozliczeń (VAT, koszty) i warunki wcześniejszego zakończenia umowy.
Opłata wstępna Najprościej: wpłata na start w leasingu, która obniża raty. ▾

Jak działa? Im większa opłata wstępna, tym niższe raty i często lepsze warunki.

Na co uważać? Co dzieje się z opłatą wstępną przy rozwiązaniu umowy przed czasem.
Wartość rezydualna Najprościej: przewidywana wartość na koniec – wpływa na ratę i wykup. ▾

Jak działa? Im wyższa wartość rezydualna, tym często niższe raty, ale wyższa kwota wykupu.

Na co uważać? Wykup i warunki rozliczenia (np. stan pojazdu/sprzętu).
Ubezpieczenie GAP Najprościej: dopłata przy szkodzie całkowitej/kradzieży, gdy AC nie pokrywa „straty”. ▾

Jak działa? GAP może pokryć różnicę między wartością z AC a zobowiązaniem/kwotą zakupu (zależnie od typu GAP).

Na co uważać? Rodzaj GAP i limity odpowiedzialności – zakres bywa bardzo różny.
Najem długoterminowy Najprościej: płacisz za używanie, zwykle bez wykupu (albo wykup jest opcją). ▾

Jak działa? Często obejmuje pakiet usług (serwis/ubezpieczenie) w jednej opłacie.

Na co uważać? Limity (np. przebiegu), opłaty za szkody i zasady zwrotu.
Powrót na górę

Inwestowanie i oszczędzanie

Podstawowe pojęcia dla początkujących: lokaty, obligacje, fundusze, ETF, ryzyko.

Lokata Najprościej: zamrażasz środki na czas, dostajesz odsetki. ▾

Jak działa? Stałe warunki przez okres lokaty. Zwykle wcześniejsze zerwanie obniża odsetki lub je kasuje.

Na co uważać? Realna stopa zwrotu po inflacji i podatku (tzw. podatek Belki).
Konto oszczędnościowe Najprościej: elastyczne oszczędzanie – środki dostępne, oprocentowanie bywa zmienne. ▾

Jak działa? Możesz wpłacać i wypłacać, a odsetki naliczane są zwykle codziennie/miesięcznie.

Na co uważać? Promocyjne stawki często są czasowe i wymagają warunków (np. nowe środki).
Obligacje Najprościej: pożyczasz pieniądze emitentowi, on oddaje z odsetkami. ▾

Jak działa? Emitent (np. państwo lub firma) wypłaca odsetki i zwraca kapitał w terminie wykupu.

Na co uważać? Ryzyko emitenta i warunki wykupu (czy można sprzedać wcześniej i na jakich zasadach).
Fundusze inwestycyjne Najprościej: inwestujesz „w paczkę” aktywów zarządzaną przez TFI. ▾

Jak działa? Kupujesz jednostki funduszu. Wynik zależy od aktywów w portfelu i kosztów.

Na co uważać? Opłaty (stałe i zmienne) potrafią mocno wpływać na wynik w długim terminie.
ETF Najprościej: fundusz notowany na giełdzie, często „na indeks”. ▾

Jak działa? Kupujesz/sprzedajesz jak akcję. Często odwzorowuje indeks (np. szeroki rynek).

Na co uważać? Koszty (TER), ryzyko walutowe i to, co ETF realnie odwzorowuje.
Dywersyfikacja Najprościej: nie stawiasz wszystkiego na jedną kartę. ▾

Jak działa? Rozkładasz inwestycje na różne aktywa/rynki, by ograniczyć ryzyko jednego scenariusza.

Na co uważać? Dywersyfikacja nie usuwa ryzyka, ale zwykle ogranicza „skrajne” wahania.
Inflacja Najprościej: spadek siły nabywczej pieniądza w czasie. ▾

Jak działa? Gdy inflacja jest wysoka, pieniądze „leżące” bez oprocentowania tracą realną wartość.

Na co uważać? Oceniaj wyniki inwestycji i oszczędności w ujęciu realnym (po inflacji).
Podatek Belki Najprościej: podatek od zysków kapitałowych. ▾

Jak działa? Dotyczy m.in. odsetek z lokat i zysków z inwestycji (w zależności od instrumentu).

Na co uważać? Planując cele, licz wynik „na rękę”, a nie tylko brutto.
IKE / IKZE Najprościej: konta emerytalne z ulgami podatkowymi (na określonych zasadach). ▾

Jak działa? Mechanizmy wspierające długoterminowe oszczędzanie emerytalne – różnią się ulgami i zasadami wypłaty.

Na co uważać? Warunki wypłaty i limity wpłat. To produkty „długodystansowe”.
Powrót na górę

FAQ – najczęstsze pytania

Czy RRSO wystarczy do porównania ofert? Najprościej: pomaga, ale porównuj podobne parametry i sprawdzaj warunki promocji. ▾

RRSO jest przydatne, ale porównuj oferty dla tej samej kwoty i okresu. Dodatkowo sprawdź koszt całkowity, wymagane produkty (konto/ubezpieczenia) oraz opłaty w taryfie.

Dlaczego bank liczy zdolność inaczej niż prosty kalkulator? Najprościej: bank ma własne założenia, koszty utrzymania i bufor bezpieczeństwa. ▾

Bank uwzględnia koszty utrzymania, limity na kartach/debecie, bufor na stopę, sposób uznawania dochodu (UoP/B2B), a także politykę ryzyka. Proste kalkulatory często to pomijają.

Jak ograniczyć ryzyko utraty zadatku, jeśli biorę kredyt? Najprościej: zadbaj o warunek kredytowy i rozsądne terminy w umowie. ▾

Kluczowe są zapisy umowy przedwstępnej: warunek uzyskania kredytu, terminy na decyzję banku i możliwość odstąpienia, jeśli finansowanie nie zostanie przyznane.

Czy limity (karta/debet) naprawdę obniżają zdolność? Najprościej: często tak – bank liczy je jako potencjalne obciążenie. ▾

W wielu bankach dostępny limit jest traktowany jako możliwe przyszłe obciążenie i obniża zdolność. W praktyce warto uporządkować nieużywane limity przed hipoteką.